Informacje ogólne, 1-800 387-5514
Osoba starsza jest w języku angielskim i polskim często określana jako Senior. W świetle prawa kanadyjskiego jest to osoba, która ukończyła 65 lat.
Przywileje seniorów:
-otrzymywanie za opłatą 2 dolarów niektórych leków wypisywanych na receptę (uzależnione jest to od wysokości ochodów),
- ulgowe bilety na autobus, metro, pociągi, zniżka przy zakupie biletów do teatrów, kin, itp.,
- zniżki w niektórych sklepach (terminy i wysokość zniżek ogłaszane są bezpośrednio przez poszczególne sklepy, np. 15% zniżki na towary w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca),
- ulgi podatkowe,
- usługi stworzone specjalnie dla ludzi starszych: bezpłatne odśnieżanie drogi przed domem, transport do lekarza, pomoc w obowiązkach domowych, dowożenie posiłków bezpośrednio do domu, itp.
Można zamówić bezpłatną broszurę informującą o prawach seniorów, dzwoniąc na numer 1-877 234-4343
Prawo w Kanadzie ściśle określa wiek emerytalny i inne wymagania, kwalifikujące do rozpoczęcia wypłaty emerytury. Emeryturę można otrzymywać z kilku źródeł w formie oddzielnych czeków.
EMERYTURY I RENTY
Fundusz emerytalny - Canada Pension Plan
Informacje ogólne tel. 1-800-277-9914
www.hrdc-drhc.gc.ca www.sdc.gc.ca
Fundusz jest tworzony poprzez składki CPP płacone przez lata pracy. Składki CPP są bezpośrednio pobierane przez pracodawcę albo ściągane raz w roku podczas corocznego rozliczenia podatkowego (Income Tax Return). Składki płacone na fundusz Canada Pension Plan dają prawo do emerytury i innych świadczeń. W ramach CPP występują następujące świadczenia:
• Emerytura (Canada Pension Plan)
Wysokość zarobków i ilość przepracowanych lat (maksymalnie 40 lat) określają wysokość emerytury. Prawo do pełnej emerytury nabywa się z chwilą ukończenia 65 lat. Starając się o emeryturę wcześniejszą (po ukończeniu 60 roku życia) otrzymuje się kwotę o 6% mniejszą za każdy rok, czyli osoba, która wystąpiła o emeryturę w wieku 60 lat będzie otrzymywała nie 100%, ale 70% wypracowanej przez siebie emerytury:
100% – (5 lat x 6%) = 70%
• Renta Inwalidzka (Disability Benefits)
Fundusz CPP wypłaca również renty inwalidzkie. Renty te przyznawane są osobom niezdolnym do żadnej pracy z powodu choroby. Świadczenia inwalidzkie są wypłacane tak długo jak trwa choroba, ale nie dłużej niż do 65 roku życia. Jeżeli ktoś zachorował po 1998 roku, to świadczenia inwalidzkie są wypłacane tylko tym osobom, które przepracowały minimum 4 lata w okresie ostatnich 6 lat. Wysokość świadczeń zależy od wysokości zarobków oraz lat pracy, a także od liczby dzieci będących na utrzymaniu.
• Survivors Benefit
Zasiłek przyznawany wdowom i wdowcom oraz ich dzieciom.
• Death Benefit
Jednorazowy zasiłek wypłacany współmałżonkom lub innym spadkobiercom zmarłego. Jest to pomoc w pokryciu kosztów pogrzebu. Wysokość zwrotu zależy od składek oplacanych na Canada Pension Plan. Maksymalna wysokość Death Benefit wynosi 2500 dolarów.
• Emerytura Starcza (Old Age Security – OAS)
Emerytura starcza przyznawana jest mieszkańcom Kanady, którzy spełniają równocześnie dwa warunki:
- ukończyli 65 lat,
- mieszkali co najmniej 10 lat w Kanadzie - okres ten może być liczony jest od dnia wjazdu do Kanady i zalicza się do niego czas, w którym dana osoba przebywała na wizie turystycznej i sukcesywnie ją przedłużała aż do momentu otrzymania stałego pobytu (należy przedstawić oryginalny paszport z wizą i pieczątkami).
Wysokość emerytury starczej zależy jedynie od okresu zamieszkania w Kanadzie i nie ma żadnego związku z wypracowanymi latami i wysokością posiadanego dochodu. Pełna kwota otrzymywana tytułem emerytury starczej (Old Age Security Pension) wynosi maksymalnie 516.96 dolarów miesięcznie. Po 10 latach pobytu otrzymuje się tylko 1/4 powyższej kwoty.
Emerytura starcza może być wypłacana osobom, które nie mieszkają na stałe w Kanadzie, pod warunkiem, że przebywały one na terytorium Kanady co najmniej przez 20 lat.
• Dodatek Małżeński (Spouse's Allowance)
Dodatek małżeński jest to miesięczny dodatek dla współmałżonków emerytów pobierających rentę starczą (OAS) oraz gwarantowany dodatek do renty (GIS).
Do tego świadczenia emerytalnego mają prawo współmałżonkowie w wieku od 60 do 65 lat oraz osoby starsze, przebywające w Kanadzie minimum 10 lat.
• Emerytura Zakładowa (Company Pensions)
Emerytury zakładowe są wypłacane w ramach dodatkowych świadczeń dla pracowników posiadających plany emerytalne. Tylko niektóre zakłady w Kanadzie oferują swoim pracownikom emerytury zakładowe.
• Emerytury prywatne oraz RRSP (Private Pension RRSP)
W Kanadzie można oszczędzać na specjalnie do tego celu stworzone konta RRSP (Registered Retirement Savings Plan). Posiadacze kont typu RRSP korzystają z ulg podatkowych.
• Dodatki socjalne do emerytur (GIS, GAINS)
Jeżeli wysokość emerytur jest niższa od ustalonego minimum, senior otrzymuje dopłaty w postaci comiesięcznego gwarantowanego dodatku do emerytury (Guaranteed Income Supplement – GIS), oraz dodatek do dochodów minimalnych (Guaranteed Annual Income System – GAINS). GAINS jest dodatkiem dla emerytów zamieszkałych w Ontario, którzy ukończyli 65 lat i pobierają rentę starczą (OAS) oraz gwaratowany dodatek do renty GIS. Wysokość GIS i GAINS zależy od dochodów rencisty. Należy przy tym pamiętać, że odsetki z oszczędności stanowią również źródło dochodu. Otrzymywane odsetki z oszczędności zmniejszają wysokość wypłacanego zasiłku.
Uwaga: wszelkie dochody w Polsce np. emerytury, muszą być deklarowane w zeznaniu podatkowym jako dodatkowe dochody rencisty w Kanadzie.
Formularze o przedłużenie wypłaty zasiłku GIS przesyłane są corocznie w zimie. Formularze te należy niezwłocznie wypełnić, ponieważ przeoczenie grozi wstrzymaniem zasiłku.
Biuro Emerytalne, począwszy od 1999 roku, zaczęło pobierać dane do ustalenia wysokości GIS bezpośrednio z Revenue Canada. Należy zatem wypełniać zeznania podatkowe do końca kwietnia każdego roku.
Osobom, którym przysługuje zasiłek GIS i które są mieszkańcami prowincji Ontario, zostaje automatycznie przyznany ontaryjski zasiłek GAINS. Uzależnione jest to od wysokości otrzymywanej emerytury.
Informacje 1-800 277-9914
SYTUACJA FINANSOWA SENIORÓW SPONSOROWANYCH PRZEZ RODZINĘ
W okresie trwania sponsorstwa, osoby sponsorowane nie mają prawa do otrzymywania żadnych pieniędzy z funduszów zasiłkowych. Sponsorstwo podpisywane jest najczęściej na okres 10 lat i stanowi podjęcie pełnej odpowiedzialności finansowej za potrzeby sponsorowanej osoby.
Informacje na temat rent i emerytur:
W języku angielskim:
• Service Canada , 1-866-668-8297
• Guaranteed Annual Income System, 1-800 263-7965
W języku polskim:
• Polycultural Immigrant and Community Services
15 Roncesvalles Ave., Toronto, tel. (416) 533-9471
3363 Bloor St. W., Toronto, tel. (416) 233-0055
3178 Eglinton Ave. E., Scarborough, tel. (416) 261-4901
2225 Erin Mills Pkwy, Mississauga, tel. (905) 403-8660
• Catholic Cross Cultural Services
90 Dundas St. W, Ste 204, Mississauga, tel. (905) 273-4140 w.227
10 Gillingham Dr., Ste 211, Brampton, tel. (905) 457-7740 w. 25
780 Birchmount Rd., Unit 3, Toronto, tel. (416) 757-7010
1200 Markham Rd., Ste 503, Toronto, tel. (416) 289-6766
REKREACJA SENIORÓW
Patrz: Sport i Rekreacja.